Bạn bảo, đó là một vùng du lịch bị bỏ quên, ít người biết nhưng đầy sức huyễn hoặc khách phương xa. Điều đó càng làm tôi nôn nao muốn khám phá sức hấp dẫn “truyền miệng” của nó... Quán Sơn!



Những con đường Việt cổ

Từ Hà Nội về Hà Tây, theo hướng đi chùa Hương, có thể gặp nhiều địa danh lạ, gắn với từ Việt cổ: Ba La, Xốm, Vác... Những đồng lúa xanh bát ngát giữa ngày mưa như giấc mơ hiu hắt buồn. Những bia mộ lặng lẽ giữa đồng xăm xắp nước. Phong cảnh ruộng đồng ấy xuất hiện với tần suất cao ở vùng Bắc bộ. Có lẽ vì thế mà người vừa qua đời lại được gọi bằng một từ khá nhẹ nhàng: ra đồng!



Những cơn mưa mịt mù cuối hạ làm cho những con đê vốn lặng lẽ càng thêm lạnh lùng và u tịch.

Cuộc hành trình mà tôi tìm đến với Quán Sơn này cứ như thể một chuyến trở về với một cõi miền mê đắm khói sương nào đó với xúc cảm nôn nao khó tả được. Vì thế mà người bạn dẫn đường, vốn từng đến đây nhiều lần vẫn bảo rằng: lần nào đến với Quán Sơn cũng bị lạc cả. Và dĩ nhiên, không ngoại trừ lần này.



Miền không thời gian

Mở ra trước mắt tôi là một bãi chợ làng Diêm Khê (xã Hợp Tiến, Mỹ Đức, Hà Tây) khá bình yên. Buổi chiều sau mưa. Mặt hồ trước bãi chợ lung linh lạ lùng. Con đường dẫn vào hồ Quán Sơn có cây cầu sắt dài và hẹp được xây từ những năm chiến tranh chống Mỹ. Đứng từ cây cầu này có thể phóng tầm mắt ra ba phía của hồ. Một không gian mênh mang và xa vắng đến rùng mình.



Ngày xưa, hồ Quán Sơn phủ kín hoa sen. Nay thì thưa vắng. Có người bảo loài sen quen sống sạch, chỉ cần ai đó cho xuống hồ một mảnh ván thiên (ván hòm chôn người chết) là có thể chúng sẽ chết. Trước tình hình sen chết chóng vánh, đơn vị kinh doanh khu du lịch ở đây đang thả sen trở lại nhưng chỉ thấy vài ngọn lác đác. “Ngày xưa, cả một vạt hồ này thơm như cõi Phật. Lướt đi trong sen hồ có thể lạc vào núi lúc nào chẳng hay!”, người phụ nữ có thâm niên 20 năm chèo đò nói với tôi.



Chúng tôi đi giữa một vùng nước non xanh trong và tĩnh lặng, đôi chỗ đan kín bằng những lá súng, lá trang. Thuyền lướt đi, chẳng có thanh âm gì ngoài tiếng khua của mái chèo róc rách mệt mỏi của người phụ nữ có khuôn mặt kham khổ.


Sung rụng đỏ cả mặt nước


Du khách tham quan một điểm đến bị bỏ quên


Núi Ba Thung

Ngày trước, đây là vùng “khỉ ho cò gáy”. Lịch sử mở đất của người bản địa gắn với những địa danh Quán Sơn. Khi lướt qua những cồn, núi đá vôi giữa hồ, người đàn bà chèo đò giải thích cho chúng tôi biết: kia là núi Sọ Lợn, kìa là núi Sư Tử, phía xa xa là đầm Voi Nước hay núi Voi Phục hay động Hoa Quả Sơn, nơi tụ tập như “vương quốc loài khỉ”... Mỗi cồn bãi này từng là nơi sinh sống của mỗi loài thú hoang dã. Hiện nay chúng chỉ còn trong những chuyện kể truyền đời. Mỗi cuộc mở đất là một cuộc “can thiệp” có phần bản năng của loài người vào thiên nhiên một cách dứt khoát và không kém phần dã man. Những hang động trong dãy núi đá vôi này sẽ thách thức những cuộc thám hiểm lớn của bạn. Chỉ riêng điều này thôi, những lữ khách eo hẹp thời gian chưa kịp chuẩn bị gì như chúng tôi chỉ có thể chờ đợi ở một chuyến đi sau để hiểu hơn về núi non ở đây và không bị mang tiếng “cưỡi ngựa xem hoa”.



Trong tất cả những cái tên mà người bản địa đặt cho những dãy núi ở đây, tôi thích cái tên Ba Thung. Đó là ba dãy núi nối nhau. Có hai ngọn như sinh đôi, nương tựa, không tách lìa. Từ mặt hồ nhìn lên, dễ hình dung núi đang... hôn nhau giữa bát ngát đất trời. Có lẽ không gian mê hoặc này làm cho tôi trở nên đa cảm. Kia là Hòn Mê bãng lãng trong mây chiều. Ai đó kể rằng, đã từng có hai người trẻ yêu nhau và bước qua sự ngăn cấm của gia đình để bơi ra cồn núi này...

- Họ dắt tay nhau ra đây để... tự tử à? Bạn hỏi (có lẽ tưởng tượng theo những mô-típ trong phim Hàn Quốc).

- Không! Người đàn bà chèo đò nói. Họ bơi ra đây và sống với nhau cho đến chết. Sự “mê muội” ấy truyền tụng cho muôn đời sau.

Tôi thở phào nhẹ nhõm sau một sự tích kết thúc có hậu và có phần hiện sinh. Và dân gian vốn biết thêu dệt để những địa danh mình sinh sống thêm phần “có hồn” là thế.


Động Hoa Quả Sơn

Khi chúng tôi đang miên man với những xúc cảm lạ thì chiều buông xuống. Những ngọn núi in bóng xuống mặt hồ những hình khối đậm. Chúng tôi đang quên thời gian. Mái chèo vẫn róc rách rẽ giữa những thảm trang xanh non. “Mùa sau trở lại, có lẽ sen sẽ lên kín mặt hồ. Sen ở đây thơm vô cùng. Nhớ những dịp đến đây và trở về, mỗi du khách đều cầm trên tay những búp sen hồng tuyệt đẹp”, bạn nói. Còn tôi, trôi ra khỏi lòng hồ mênh mang và những lũng núi nhiều sự tích ấy, trong đầu mình đã vướng đầy khói sương như vừa bước ra khỏi cơn mộng đẹp.

Khu du lịch Quán Sơn: thuộc thôn Diêm Khánh, xã Hợp Tiến, huyện Mỹ Đức, tỉnh Hà Tây (cách Hà Nội khoảng 60 km). Có một nhà hàng nhỏ và một số quán rải rác trên các đảo: Hoa quả sơn, Độc lập

Vé vào cổng: 6.000 đồng/người.
Vé đi ghe trên hồ: 45.000 đồng/người.